Coface po raz dwunasty przygotował ranking 500 największych firm z Europy Środkowo-Wschodniej

Grzegorz Sielewicz, główny ekonomista Coface w Europie Środkowo-Wschodniej

Coface po raz dwunasty przygotował ranking 500 największych firm z Europy Środkowo-Wschodniej, sklasyfikowanych pod względem obrotów wygenerowanych w 2016 r. W zeszłym roku przedsiębiorstwa w regionie zmierzyły się ze spowolnieniem wzrostu gospodarczego. Po najwyższym wzroście PKB sięgającym 3,5 proc. odnotowanym w 2015 roku, tempo rozwoju gospodarki obniżyło się do 2,9 proc. w 2016 r. Niemniej jednak relatywnie dobry poziom wzrostu gospodarczego sprawił, że firmy nadal korzystały ze sprzyjającego otoczenia makroekonomicznego.

Spowolnienie wzrostu PKB wynikało ze spadku inwestycji w aktywa trwałe w okresie dostosowania do nowego budżetu unijnego. Gospodarki regionu nadal w największym stopniu były wspierane przez wysoką konsumpcję gospodarstw domowych, której poziom zawdzięczamy poprawie sytuacji na rynku pracy potwierdzonej przez obniżającą się stopę bezrobocia sięgającą wieloletnich minimów oraz dynamiczny wzrost wynagrodzeń. Pomimo obaw odnośnie rozwoju globalnej gospodarki, przedsiębiorstwa w Europie Środkowo-Wschodniej, a zwłaszcza największe firmy, pozostawały aktywnymi eksporterami.

Zeszły rok okazał się trudniejszy dla regionu nie tylko pod względem niższego tempa wzrostu gospodarczego, ale także ograniczenia obrotów 500 największych przedsiębiorstw w Europie Środkowo-Wschodniej – w 2016 roku ich łączne obroty zmniejszyły się o 0,6 proc., do 580 mld euro. Ze względu na specyfikę działalności i generowanie wysokich obrotów silną reprezentację w rankingu tradycyjnie stanowiły firmy z sektora wydobywczego, chemicznego, naftowego, tworzyw sztucznych i farmaceutycznego. W roku 2016, a zwłaszcza na jego początku, miał miejsce dalszy spadek cen ropy naftowej na rynkach światowych do poziomu wieloletnich minimów, który znalazł odzwierciedlenie w obniżeniu obrotów przedsiębiorstw sektora, a w konsekwencji w łącznym poziomie obrotów największej 500-tki w regionie. Natomiast lepsze perspektywy gospodarstw domowych przełożyły się na wzrost obrotów wielu branż zależnych bezpośrednio od popytu konsumentów – wyższe przychody odnotował sektor handlowy, rolno-spożywczy, tekstylno-odzieżowy czy motoryzacyjny. To właśnie sektor motoryzacyjny stał się liderem bieżącego rankingu pod względem branży, która odnotowała najwyższe obroty.

Podobnie jak w poprzednich latach firmy z Polski zdominowały listę rankingową z reprezentacją 168 przedsiębiorstw, w tym największą spółką w Europie Środkowo-Wschodniej – PKN ORLEN, który utrzymuje pozycję lidera niezmiennie od początku istnienia rankingu. W 2016 roku polscy giganci byli w stanie wygenerować obroty wyższe o 3,3 proc. niż w roku ubiegłym, co stanowiło szybsze tempo niż w przypadku wzrostu polskiej gospodarki w tym czasie (2,7 proc. w 2016 r.). W bieżącym rankingu Węgry wyprzedziły Czechy zajmując drugą pozycję z 75 firmami. Z kolei Rumunia, która zajęła czwarte miejsce w rankingu wyróżnia się nie tylko największym wzrostem obrotów sięgającym 6,6 proc., ale także dużym udziałem firm, które awansowały na liście rankingowej – takich przedsiębiorstw było niemal 60 proc. spośród wszystkich rumuńskich firm w zestawieniu. Niewątpliwie biznes w Rumunii skorzystał na wyjątkowo dynamicznym przyspieszeniu gospodarczym wspieranym przez znaczną obniżkę stawek podatku VAT oraz serii podwyższeń minimalnego wynagrodzenia w ostatnich latach. W zeszłym roku Rumunia była gospodarką najsilniej wzrastającą w regionie we wzrostem PKB sięgającym 4,8 proc. Nie tylko szybkie tempo wzrostu gospodarczego oraz dynamiczny skok obrotów największych przedsiębiorstw potwierdza poprawę otoczenia biznesowego w Rumunii. W 2016 roku upadłości rumuńskich przedsiębiorstw zmniejszyły się o ponad 20 proc. w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Poprawę statystyk upadłościowych w 2016 r. odnotowało także wiele innych krajów regionu. W Bułgarii liczba postanowień spadła o blisko 36 proc., na Słowacji o 23 proc., a w Czechach o 15 proc. W Polsce postępowania upadłościowe przedsiębiorstw, które miały na celu likwidację majątku również obniżały się, jednak uwzględniając postępowania restrukturyzacyjne, które wprowadzono z początkiem 2016 roku, umożliwiając firmom skorzystanie z rozwiązań prawnych w przypadku trudności płynnościowych, łączna liczba postanowień wzrosła o 2,6 proc. W zeszłym roku w regionie Europy Środkowo-Wschodniej upadłości przedsiębiorstw zmniejszyły się średnio o 6 proc. Na przestrzeni 2016 roku tylko w przypadku 6 na 1000 firm ogłoszono upadłość. Jeszcze w 2013 r. wskaźnik ten sięgał 16 firm na 1000 podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.